Η περιπετειώδης ζωή της πριγκίπισσας Ισαβέλλας Α’ της Αχαΐας

Όλοι λίγο πολύ γνωρίζουμε για την περίοδο της Φραγκοκρατίας στον ελληνικό χώρο, η οποία ξεκίνησε το 1205, όταν οι Σταυροφόροι κατέλαβαν την Κωνσταντινούπολη. Μία από τις περιοχές που κατέκτησαν οι Φράγκοι ήταν η Πελοπόννησος, για την οποία χρειάστηκαν 43 χρόνια μέχρι να καταφέρουν να την κατακτήσουν (1205-1248). Εκείνη την εποχή κύριοι ηγεμόνες στην Πελοπόννησο ή, όπως έχει μείνει στην ιστορία, στο Πριγκιπάτο της Αχαΐας, ήταν η περίφημη οικογένεια των Βιλλεαρδουίνων με καταγωγή από τη Γαλλία. Εκείνη την εποχή ηγεμόνας της περιοχής ήταν ο Γουλιέλμος Β’ Βιλλεαρδουίνος, ο δεύτερος γιος του ιδρυτή του Φραγκικού κράτους, Γοδεφρείδου Α’ Βιλλεαρδουίνου. Έχοντας αποκτήσει μεγάλη φήμη, κυρίως μετά την κατάληψη της Μονεμβασιάς το 1248, ο δεσπότης της Ηπείρου Μιχαήλ Β’ του προτείνει να συμμαχήσουν εναντίον της Νίκαιας, ενώ παράλληλα του προσφέρει το χέρι της δεύτερης κόρης του Άννας. Επρόκειτο για έναν γάμο πίσω από τον οποίο κρύβονταν συμφέροντα, καθώς ο Γουλιέλμος επιθυμούσε να γίνει Λατίνος αυτοκράτορας της Πόλης.

Μέσα σε περίπου δύο χρόνια από τον γάμο του Γουλιέλμου και της Άννας, το 1260, γεννήθηκε η Ισαβέλλα Βιλλεαρδουίνη ή διαφορετικά, όπως έχει μείνει γνωστή από το Χρονικό του Μορέως, Πριγκηπέσσα Ιζαμπώ, η οποία ως μεγαλύτερη κόρη ήταν ουσιαστικά η μόνη κληρονόμος του Πριγκιπάτου της Αχαΐας. Η ζωή της θα στιγματιστεί κυρίως από την πολιτική και τους τρεις συνολικά γάμους που πραγματοποίησε για χάριν της διπλωματίας.

Αρχικά, όταν ήταν σε ηλικία μόλις 11 ετών (1271), παντρεύτηκε τον Φίλιππο της Σικελίας, γιο του Καρόλου του Ανδεγαυικού, του βασιλιά της Σικελίας και της Νάπολης μετά από συμφωνία που είχε κλείσει ο πατέρας της με τον Κάρολο, προκειμένου ο τελευταίος να τον βοηθήσει να ανακαταλάβει τα εδάφη που έχασε στη διάρκεια της ηγεμονίας του. Λίγα χρόνια αργότερα, τα πράγματα θα αλλάξουν με το θάνατο του Φιλίππου (1277) και του πατέρα της Ισαβέλλας ένα χρόνο μετά το 1278, με αποτέλεσμα εκείνη να μείνει χήρα στη Νάπολη και την ηγεμονία του Πριγκιπάτου να αναλάβει ο πεθερός της Κάρολος. Ένας από τους όρους του γάμου της Ισαβέλλας και του Φιλίππου ήταν ότι εκείνη, σε περίπτωση χηρείας, δε θα μπορούσε να παντρευτεί χωρίς την άδεια του Καρόλου.

Παρόλο που ο Κάρολος ήταν ο ηγεμόνας του κρατιδίου της Αχαΐας, δεν έδειξε ενδιαφέρον και άρχισε να παρακμάζει. Έτσι, έδωσε την άδεια στην Ισαβέλλα να παντρευτεί για δεύτερη φορά με τον Φλωρέντιο του Αινώ με τον ίδιο όμως όρο, που της απαγόρευε να παντρευτεί χωρίς την άδεια των Φράγκων, οι οποίοι επιδίωκαν το πριγκιπάτο να βρίσκεται συνεχώς κάτω από τον λατινικό έλεγχο. Μετά το γάμο πήγαν να εγκατασταθούν πλέον στην Αχαΐα, ενώ ο διάδοχος του Καρόλου Α’, Κάρολος Β’ παραχώρησε στην Ισαβέλλα την άδεια ηγεμονίας και έτσι εκείνη από το 1289 κυβέρνησε ως πριγκίπισσα της Αχαΐας με τον σύζυγό της Φλωρέντιο, με τον οποίο λίγα χρόνια αργότερα (1293) απέκτησε την πρώτη της κόρη, Ματθίλδη.

Παρά το γεγονός ότι η Ισαβέλλα και ο σύζυγός της ήθελαν να κυβερνήσουν στην περιοχή, κατά τη διάρκεια αυτής της κυριαρχίας είχαν να αντιμετωπίσουν δύσκολες καταστάσεις. Η πιο σημαντική από αυτές ήταν το 1293, όταν οι Σλάβοι κατάφεραν να καταλάβουν το κάστρο της Καλαμάτας και να υψώσουν τα βυζαντινά σύμβολα. Στη διάρκεια της κατάληψης της Καλαμάτας, η Ισαβέλλα γνωρίστηκε με τον Νικηφόρο Σγουρό από το Ναύπλιο, ο οποίος προετοίμαζε τον ξεσηκωμό των Ελλήνων κατά των Φράγκων. Τελικά, οι δύο νέοι ερωτεύτηκαν, αλλά η Ισαβέλλα δε τον ακολούθησε, όταν εκείνος της πρότεινε να φύγουν μαζί, και έτσι συνέχισε να κυβερνά στην Αχαΐα πλάι στον Φλωρέντιο. Λίγα χρόνια αργότερα (1297) πέθανε και ο δεύτερος σύζυγος της Ισαβέλλας, Φλωρέντιος, και εκείνη κατέφυγε στο κάστρο της Καλαμάτας μαζί με την κόρη της Ματθίλδη.

Παρόλο που ήταν απαγορευμένο από το νόμο η Ισαβέλλα να προχωρήσει σε γάμο χωρίς τη συγκατάθεση του βασιλιά της Σικελίας, εκείνη παντρεύτηκε για τρίτη και τελευταία φορά με τον 20χρονο Φίλιππο της Σαβοΐας, με τον οποίο απέκτησε τη δεύτερη κόρη της Μαργαρίτα (1303). Ο βασιλιάς της Νάπολης Κάρολος Β’ κάλεσε το ζεύγος στην αυλή του και κατηγόρησε τον Φίλιππο για απιστία και την Ισαβέλλα για το γεγονός ότι προχώρησε σε γάμο χωρίς τη συγκατάθεσή του. Σαν αποτέλεσμα, το 1307 τους στέρησε το Πριγκιπάτο, στο οποίο ηγεμόνας ορίστηκε ο γιος του Φίλιππος του Τάραντα. Η Ισαβέλλα χώρισε τον Φίλιππο και κατέφυγε στο Αινώ, στη σημερινή Ολλανδία, όπου μέχρι το θάνατό της διεκδικούσε τα δικαιώματά της στην ηγεμονία του Πριγκιπάτου της Αχαΐας. Το 1311 έγραψε τη διαθήκη της, με την οποία άφηνε γενική κληρονόμο την Ματθίλδη, ενώ στην Μαργαρίτα παραχωρούσε ορισμένα κάστρα. Συνολικά, η Ισαβέλλα ήταν ηγεμόνας του Πριγκιπάτου της Αχαΐας 18 χρόνια.

By: Ιωάννα Κολοβέρου

1η συγγραφή: 20/7/18

Προτάσεις:

Διαβάστε το μυθιστόρημα του Άγγελου Τερζάκη, η Πριγκηπέσσα Ιζαμπώ, στο οποίο πρωταγωνιστεί η πριγκίπισσα Ισαβέλλα Α’ της Αχαίας με κύριο γεγονός την κατάληψη του κάστρου της Καλαμάτας από τους Σλάβους (1293).